Aandacht uit Den Haag voor raadsleden in het begrotingsdebat van onze nieuwe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollongren. 

Waar ging het onder meer over?
Het gaat over de rechten en plichten van raadsleden, vastgelegd in de Gemeentewet. Welke soms haaks staat op de uitvoering annex uitwerking van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
Want exact dáár is waar de botsing ontstaat. En de schade wordt afgewenteld op de gemeenteraadsleden. Zij zijn het namelijk die het nakijken hebben in de Vervoerregio, de Veiligheidsregio en andere interregionale samenwerkingsverbanden. Maar ook in hun budget- en controlerecht in het Sociaal Domein wanneer gemeentelijke zorgverplichtingen over de grens worden geduwd en hierdoor raadssturing wordt geminimaliseerd.

En met het afwentelen van de schade op de raadsleden, wordt ten principale de burger gedupeerd. Want we hebben het hier over participatie, recht op initiatief, het uitdaagrecht, en burgerrechten bij overdragen van publieke taken aan semi-publieke instellingen en / of deelnemingen.
Democratische controle, transparantie en rechtstatelijke vertegenwoordiging van de lokale bevolking komt hierbij in het gedrang.
Ook bij (ambtelijke) fusies en herindeling want daarover hebben de inwoners in essentie weinig te vertellen.

De kennislacune van raadsleden
In de Tweede Kamer werd gesproken over opleiding en scholing voor raadsleden. Georganiseerd of middels een persoonlijk opleidingsbudget. Ollongren komt met een notitie / brief over de versterking van lokaal bestuur ervan middels een actieplan.

Reeds vaker hebben wij u bericht over toenemende informatieachterstand van raadsleden. Deels gelegen in de enorme hoeveelheid ambtelijke stukken die moeten worden door geakkerd. Simultane informatiebijeenkomsten of bijeenkomsten waar woordvoerders niet bij kunnen zijn vanwege andere verplichtingen als werk.

Een ander belangrijk onderdeel van de lacune is het gebrek aan kennis en kunde van raadsleden wanneer het complexe of vaktechnische onderwerpen betreft. Kan je dan als raadslid niet leunen op een kundige achterban dan sta je een bijdrage te leveren voor spek en bonen. Te vaak wordt spreektijd gevuld en debat gevoerd over belangrijke, ingewikkelde onderwerpen waarin wordt afgedwaald naar een soort Poolse Landdag. Om tenslotte maar vóór te stemmen omdat je ook niet kan verantwoorden tegen te zijn zonder inhoudelijke kennis van zaken.

In het team van Politiek STERK zijn iedere dag minstens drie mensen bezig met het kijken naar de ingekomen raadsstukken, het volgen van (plaatselijk) nieuws, feiten checken, specialisten raadplegen, contact met burgers en ondernemers onderhouden en ook nog zorgen voor assistentie voor de wekelijkse bijdragen van Lid van der Veer.
Waaronder een of twee speerpunten uit de massa tillen om over de bühne te brengen omdat de spreektijd maar 2 minuten bedraagt. Veel te kort om gefundeerd op de aangeboden nota’s, begrotingen en rapportages in te gaan. Dan wordt het een soort prijsschieten zonder prijzen.

Wat moet er gebeuren?
Zorgvuldige selectie van raadsleden door de partijen. Met identieke criteria voor al deze partijen. Hierbij gaat het niet over het gevolgde opleidingsniveau maar wél over een redelijke en parate set algemene kennis, kennis van de grondbeginselen van de lokale politiek en een beetje niveau in taalvaardigheid. Noem het de ‘inburgeringscursus voor raadsleden’.
Nieuwe raadsleden een gedegen opleiding geven. Het betaalt zich altijd terug. Dus niet alleen een handboek Nieuw Raadslid; dat is overigens uitstekend. Raadsleden cursorisch op weg helpen door de griffie; ook helemaal prima. En de mores leren in de raadszaal; ook belangrijk.
Maar ik doel hierbij op een cursuscyclus voor raadsleden.
Bijvoorbeeld georganiseerd door ProDemos of de VNG (daar betalen we ze voor tenslotte). Dus niet per se georganiseerd vanuit de landelijke partij voor plaatselijke raadsleden; ook meegemaakt maar dat zijn trainingen waarin de partij-ideologie en standpunten er vanaf druipen. Ook raadsleden van lokale partijen moeten de kans hebben hun kennis, kunde en vaardigheden te vergroten.

Dus wij zijn helemaal vóór het invoeren van een Persoonlijk Opleidingsbudget voor raadsleden. In beheer bij de gemeente en voorzien van duidelijke criteria welke opleidingen en cursussen relevant zijn om het werk als raadslid naar behoren te kunnen uitvoeren. Een budget voor vier jaren in het kader van ‘permanent leren’. Ga je uit eigener beweging dus zonder omstandigheden van overmacht eerder weg, dan betaal je pro rato terug aan het fonds. Dat moet je in het bedrijfsleven namelijk ook.

Dit gaat op weerstand stuiten bij de gevestigde orde
Na het opperen van bovenstaand idee zie ik de kritiek vanuit de fracties aan komen vliegen.

Zoals: voor opleiding mag de (tegemoetkoming) fractieondersteuning worden gebruikt. Nou, dat denk je. Tal van fracties besteden geen of nauwelijks geld van de fractieondersteuning aan opleiding. Dat kan je lezen in de Verantwoording Fractieondersteuning, want de samenvatting ervan is openbaar. Trouwens ik vind dat niet alleen de samenvatting maar de complete verantwoording openbaar moet zijn.
Dan zou je nog kunnen discussiëren over de samenkomsten op de hei. Wil je me nu vertellen dat de heidagen, die ook uit deze ondersteuning wordt betaald, onderlinge opleiding inhouden? Dat waag ik, uit ervaring, sterk te betwijfelen. En is er eens een gastspreker dan komt hij of zij van de landelijke centrale van de partij of iets dergelijks. Dus partijpolitieke onderwerpen en nadenken over de campagne.

Het kan soberder. Doelmatiger en bovenal gecontroleerder.

Dus geen campagnebus of brandweerauto om inwoners te bezoeken. Hartstikke leuk maar dat is een politiek reclame-instrument. Ook de ‘Thema Cafés’ zijn een partijpolitiek feestje, veelal georganiseerd rondom verkiezingen. Want daar hoor je de politieke standpunten van de organiserende partij.
Wat ons betreft dient dit alles niet uit de fractieondersteuning te worden bekostigd.

Een fractieondersteuning zou alleen moeten worden gebruikt voor ‘running costs’. Bureaukosten zeg maar. En alle ander evenementen moeten vanuit de partij zelf worden gedragen. Hiervoor kan zij zich legitiem laten sponseren door gelijkgestemden vanuit of buiten de gemeente. Om het even.

. politiekSTERKSTERK vooruitAandacht uit Den Haag voor raadsleden in het begrotingsdebat van onze nieuwe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollongren.  Waar ging het onder meer over? Het gaat over de rechten en plichten van raadsleden, vastgelegd in de Gemeentewet. Welke soms haaks staat op de uitvoering annex uitwerking van de Wet...Politieke Partij voor Constructieve Onvrede zonder Taboes - FORTIS ET LIBOR (sterk en vrij)