Dualisme is een politicologisch en staatskundig begrip waarmee men de taakverdeling tussen bestuur en volksvertegenwoordigers wil aanduiden. Het bestuur is er om te besturen, en de volksvertegenwoordigers dienen het bestuur te controleren (“De regering regeert; het parlement controleert”). In een duaal stelsel zijn deze taken strikt gescheiden. Idealiter hoort daarbij dat de volksvertegenwoordiging – ook de regeringspartijen – zich kritisch en onafhankelijk opstellen jegens het kabinet.

Een duaal stelsel wordt vaak gezien als methode om de politiek opener te maken, transparanter en daarmee aantrekkelijker. De kritiek op niet-dualistische besluitvorming is dat bestuurders vooraf hun voorstellen afstemmen met volksvertegenwoordigers in de beruchte achterkamertjes, waardoor het openbare debat in de gemeenteraad weinig betekenis heeft.

Hoe functioneert dualisme
Sedert de invoering van de Grondwet in 1815 werd dualisme geïntroduceerd in ons politieke bestel. Met oorspronkelijke bedoeling een werkbare scheiding aan te brengen tussen controlerende en bestuurlijke macht. Pas in 2002 werd het duale systeem verankerd in Wetgeving voor Gemeenteraden! De Wet Dualisering Gemeenteraden.

De praktijk
Coalities zijn de hoofdoorzaak voor het matig of niet functioneren van het duale systeem. Afstemming tussen College en partijgenoten (coalitiefracties) is aan de orde van de dag. Dit maakt plaatselijke politiek niet transparant voor de burger, raadsdebatten niet zelden plastic en ondergraaft integraal de controlerende macht van de Raad. Hieronder lijden de kleine oppositiefracties het meest terwijl zij met evenveel recht zijn gekozen.

Lokale bestuurlijke- en politieke vernieuwing
We moeten af van het sluiten van een coalitieakkoord na verkiezingen. Hierin wordt namelijk te rigide vastgelegd – niet zelden heilig verklaard – welke afspraken onderdeel vormen van het te voeren beleid. Nog een portie fractiediscipline en het duale systeem is om zeep geholpen, echter slechts gelegitimeerd door de gevormde meerderheid in de Raad.

We moeten toe naar een systeem waarbij, na verkiezingen, een startdebat wordt gevoerd waarin de doelstellingen voor de komende vier jaren worden vastgelegd. Uit dit debat rollen de profielen van de Wethouders die zich kunnen verbinden met de gestelde doelen en hiertoe tevens geschikt worden geacht. Hierop dient individueel te worden gesolliciteerd en, na selectie door de Raad, de kandidaten worden voorgedragen aan een verkozen Burgemeester.

Na aanstelling krijgen de diverse portefeuillehouders enige tijd om een schets te formuleren op welke wijze hij of zij denkt de vooraf bepaalde doelstellingen te realiseren. Na verdediging in en instemming door de Raad, gaat de feitelijke termijn beginnen.

Dit alles kan pas zijn beslag krijgen wanneer de Raad vooraf een bindende afspraak maakt over omhelzing van dit systeem, ongeacht partijsamenstelling, grootte van de fractie of politieke gezindheid. Gelijke monniken, gelijke kappen.

Op deze wijze wordt openheid gegeven aan de burger over het reilen en zijlen in de gemeentelijke politiek. Krijgen minderheden in de Raad ruimte hun democratische recht uit te oefenen en is iedere bestuurder zowel als volksvertegenwoordiger bij machte haar taak naar eer en geweten vorm te geven.

. politiekSTERKSTERK vooruitDualisme is een politicologisch en staatskundig begrip waarmee men de taakverdeling tussen bestuur en volksvertegenwoordigers wil aanduiden. Het bestuur is er om te besturen, en de volksvertegenwoordigers dienen het bestuur te controleren ('De regering regeert; het parlement controleert'). In een duaal stelsel zijn deze taken strikt gescheiden. Idealiter hoort...Politieke Partij voor Constructieve Onvrede zonder Taboes - FORTIS ET LIBOR (sterk en vrij)